Nootropy – substancje mające bardzo korzystny wpływ na mózg.

Nootropy, czym są, dlaczego je stosujemy, w czym nam pomogą? Wiele osób nie ma pojęcia, dlatego spróbuję to wyjaśnić. Działanie na mózg.

Nootropy poprawiają zdrowie i pracę mózgu, wpływają na poprawę funkcji poznawczych, mają korzystne działanie na funkcje kognitywne, psychomotoryczne i wykonawcze. Poprawiają zdolność uczenia, zapamiętywania, myślenia, poprawiają nastrój i mogą być stosowane w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych tj. choroba Alzheimera, Parkinsona. Mogą być stosowane w celu odbudowy zdolności mentalnych u dzieci, oraz chorych na padaczkę i po udarze mózgu, w przebiegu ADHD.

Gdzie możemy znaleźć Nootropy? Substancje wspierające pracę mózgu.

Możemy kupić środki syntetyczne lub naturalne. Ja oczywiście zachęcam do stosowania środków naturalnych, ponieważ mają one bardzo szeroki zakres działania i przy umiejętnym ich dobraniu będą wywierały szereg korzystnych właściwości nie tylko na mózg, ale także na inne nasze układy. Zawierają wiele różnych substancji, nawet takie, które będą niszczyć chorobotwórcze patogeny.

Bardzo ważną, charakterystyczną cechą naturalnych nootropów jest to, że muszą one wywierać pozytywny wpływ na mózg bez żadnych negatywnych skutków ubocznych.

Naturalne nootropy są stosowane od setek, są nawet dowody, że znane i stosowane były od tysięcy lat, np. Ginkgo Biloba był szeroko stosowany jako środek wspomagający pracę mózgu w starożytnej medycynie chińskiej z kolei Ashwagandha była polecana w medycynie Ajurwedyjskiej w Indiach na poprawę koncentracji i złagodzenie stresu. Natomiast Soplówka jeżowata, czy Brahmi, były używane jako wzmacniacze pamięci przez starożytne kultury na całym świecie, z obszarów Europy, Azji, obu Ameryk.

Istnieje wiele badań klinicznych potwierdzających działanie naturalnych nootropów. Działanie pozytywne na mózg.

Związki nootropowe wykazują pewne podobieństwa do adaptogennych ponieważ wpływają na poprawę funkcjonowania organizmu, przy czym nootropy są specyficzne dla mózgu natomiast adaptogeny dla narządów stresowych (układu neurologicznego, nadnerczy, układu sercowo – naczyniowego). Co jest ciekawe, niektóre nootropy są także adaptogenami.

Sposoby działania środków nootropowych:

Zwiększanie dopływu krwi do mózgu- w wyniku oddziaływania nootropów.

Zioła zwiększają przepływ krwi do mózgu, przez co komórki mózgowe są lepiej ukrwione oraz lepiej zaopatrzone w glukozę oraz ketony. Pozwala to również na wypłukiwanie szkodliwych produktów ubocznych, które występują naturalnie w procesach zachodzących w mózgu. Nagromadzenie tych produktów jest związane z chorobą Alzheimera i demencją, a także ogólnym spadkiem funkcji poznawczych.

Zwiększenie przepływu krwi do tętnic mózgowych może znacznie poprawić zdolność myślenia i zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób poznawczych w późniejszym życiu.

Zaliczyć tutaj można takie środki nootropowe:

– Miłorząb japoński (Ginkgo biloba)

– Hupercyna A (Huperzia serrata)

– Winpocetyna (Barwinek, Vinca major)

– L-teanina (Camellia sinensis)

Zwiększanie aktywności acetylocholiny, przez wpływ nootropów. Dobre dla mózgu.

Acetylocholina jest jednym z najważniejszych neuroprzekaźników w organizmie. Stanowi ona połączenie pomiędzy mózgiem i mięśniami, pobudza ona mięśnie szkieletowe, powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, a także pomaga nam przechowywać i odzyskiwać wspomnienia z głębi mózgu.

Przykładem mogą być tutaj takie środki nootropowe:

– Muira Puama

– Brahmi (Bacopa monnieri)

– Magnolia (Magnolia officinalis)

– Alfa-GPC (suplement)

– Hupercyna A (Huperzia serrata)

– Acetylo-L-karnityna (suplement)

-Fosfatydylocholina (suplement)

Dla naszego mózgu- Nootropy na zwiększanie aktywności dopaminy.

Dopamina jest jednym z głównych neuroprzekaźników jeżeli chodzi o emocje. Działa w równowadze z serotoniną i innymi neuroprzekaźnikami, aby przekazywać wiadomości w mózgu i całym organizmie. Odpowiada ona przede wszystkim za właściwą pracę mięśni, koordynację ruchową, wspomaga koncentrację i pamięć, właściwe odnajdywanie się w rzeczywistości. Dzięki niej jesteśmy w stanie myśleć abstrakcyjnie, ustanawiać sobie nowe cele oraz planować długoterminowo. Niedobór dopaminy doprowadza do nerwowości oraz strachu przed otaczającym światem. Osoby, które mają obniżony poziom tego neuroprzekaźnika cierpią z powodu uzależnień oraz obsesji.

Rolą dopaminy jest także kontrolowanie metabolizmu oraz ciśnienia krwi.

Przykładem mogą być tutaj:

– Catuaba

– Gotu kola (Wąkrotka azjatycka, Centella asiatica)

– Brahmi (Bacopa monnieri)

– L-teanina (Camellia sinensis)

– Forskolina (Coleus forskohlii)

– Sulbutiamina (suplement)

– Fenyloalanina (suplement)

– Tyrozyna (suplement)

– L-DOPA (Mucuna pruriens)

Zwiększanie aktywności GABA- dzięki ziołom sklasyfikowanym do nootropów, ziołom aktywnym wobec mózgu.

GABA jest jednym z najważniejszych neuroprzekaźników, pełni on rolę hamującą w układzie nerwowym co przekłada się to na blokowanie nadmiarowych impulsów nerwowych, które mogłyby niepotrzebnie pobudzać ośrodkowy układ nerwowy. To właśnie dlatego GABA jest kluczowy dla radzenia sobie ze stresem i dla zdolności do zachowania zimnej krwi nawet w bardzo trudnych sytuacjach. I dlatego nazywany jest głównym neuroprzekaźnikiem hamującym.

Jest stosowany jako popularna metoda leczenia małych dzieci cierpiących na ADHD. GABA odgrywa również rolę w pamięci i koncentracji. Wiele farmaceutycznych leków przeciwlękowych opiera swoje dziełanie na GABA, np. benzodiazepiny i barbiturany.

Przyjmując zioła zwiększające GABA sprzyja się poczuciu spokoju i zmniejszeniu niepokoju, poprawia koncentrację i ogólny nastrój.

Przykładem mogą być tutaj:

– Kava

– Magnolia (Magnolia officinalis)

– L-teanina (Camellia sinensis)

– Chmiel (Humulus lupulus)

– Męczennica cielista (Passiflora incarnata)

– Ashwagandha (Withania somnifera)

– Inozytol (suplement)

– Magnez (suplement)

Zwiększanie aktywności serotoniny

Serotonina jest kolejnym neuroprzekaźnikiem, który pełni wiele ról w mózgu. Na jej wydzielanie korzystny wpływ wywierają nootropy.

Potocznie serotonina nazywana jest „hormonem szczęścia” wskazuje to, że przyczynia się ona do regulacji nastroju. Obejmuje ona swoim działaniem ośrodkowy układ nerwowy oraz układ pokarmowy. Serotonina związana jest z uczeniem się, pamięcią i innymi aspektami nastroju, a jej niedobór w organizmie związany jest pojawieniem się depresji. Razem z melatoniną reguluje sen. Niedobór tego neuroprzekaźnika powoduje bezsenność co w konsekwencji przejawia się brakiem energii, ospałością. Osoba z jej niedoborem nie potrafi myśleć racjonalnie, ma trudności z koncentracją i zapamiętywaniem nowych wspomnień.

Serotonina odpowiada także za prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, w tym przede wszystkim za krzepliwość krwi oraz jej ciśnienie.

Przykładem mogą być tutaj:

– Dziurawiec (Hypericum)

– Brahmi (Bacopa monnieri)

– Męczennica cielista (Passiflora incarnata)

– Kanabidiol CBD (Konopie indyjskie)

– Krzyżownica cienkolistna (Polygala tenuifolia)

– Kava (pieprz mestycynowy)

– 5HTP (Griffonia simplicifolia)

Wspieranie regeneracji i zdrowia komórek nerwowych

Poprawa struktury neuronów zasadniczo oznacza dostarczenie organizmowi wszystkich elementów budulcowych niezbędnych do optymalnego funkcjonowania struktur mózgowych- Nootropy.

Podobnie jak w przypadku pozostałych komórek w ciele, aby system nerwowy działał z najwyższą wydajnością potrzebne są pewne zabiegi. Na przykład w całym krwioobiegu i mózgu znajdują się dziesiątki komórek wspomagających, których celem jest oczyszczanie ochrona lub naprawa komórek mózgowych. Dostarczając tym komórką elementów budulcowych, których potrzebują do funkcjonowania (np. kwasy tłuszczowe omega, witaminy z grupy B), mózg może utrzymać optymalny poziom funkcjonowania.

Niektóre środki nootropowe (Soplówka jeżowata, Krzyżownica cienkolistna) mogą nawet zwiększać aktywność czynnika wzrostu nerwów (NGF), który stymuluje produkcję i naprawę komórek nerwowych poprzez przekaźniki chemiczne. Mogą także zwiększać stężenie neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF) – Krzyżownica cienkolistna, Gotu kola,

Przykładem mogą być tutaj:

– Soplówka jeżowata (Hericium erinaceum)

– Krzyżownica cienkolistna(Polygala tenuifolia)

– psylocybina (grzyby halucynogenne m.in. Łysiczka lancetowata)

– witaminy z grupy B (suplement)

– kwasy tłuszczowe omega-3 (zwłaszcza DHA)

– Fosfatydylosteryna (suplement)

– Gotu kola (Wąkrotka azjatycka, Centella asiatica)

Nootropy dla zapobieganie uszkodzeniom oksydacyjnym w mózgu.

Potrzebujemy tlenu do życia, wszystkie nasze komórki wykorzystuję go, aby ułatwić produkcję energii, która zasila nasze komórki. Jednakże okazuje się, że tlen może też niszczyć.

Cząsteczka tlenu ma specjalne właściwości, które czynią ją idealną do produkcji energii, ale także idealną do niszczenia innych cząsteczek. Czyni to poprzez odrywanie elektronów od powierzchni innych atomów, aby zatrzymać je dla siebie. To czyni inne atomy bezużytecznymi i może ostatecznie zabić komórkę, której są częścią.

Jeżeli umiera wystarczająca liczba komórek, tkanka umiera. Łatwo to zauważyć w starzejącej się skórze. W miarę utleniania się komórek skóra traci swoją sztywność i elastyczność. To samo może się stać z komórkami mózgu, które nie są w stanie obronić się przed tlenem lub innymi związkami wolnych rodników, które powodują ten sam efekt.

Wiele produktów ubocznych uwalnianych podczas normalnej aktywności komórkowej ma również te cechy, które, jeśli nie zostaną zneutralizowane lub usunięte, mogą spowodować uszkodzenia neuronów w mózgu.

Spożywając pokarmy bogate w przeciwutleniacze, możemy zmniejszyć szkody i chronić nasze neurony przed uszkodzeniem.

Przykładem mogą być tutaj:

– Muira puama

– Zielona herbata

– Męczennica cielista (Passiflora incarnata)

– Resweratrol (Rdest japoński)

– Kurkuma

– Pterostilben (Borówki)

Wspieranie produkcji energii w mózgu, zadaniem dla nootropów.

Dostarczanie energii mózgowi oznacza spożywanie wystarczającej ilości pożywienia, ale aby zapewnić mitochondrią optymalną wydajność trzeba dostarczać dodatkowe środki w postaci witamin, aminokwasów i minerałów.

Należą do nich:

– Magnez

– L-karnityna

– N-acetylocysteina (NAC)

– Witamina C

– Witaminy z grupy B

Podsumowanie- o Nootropach.

Istotną informacją, mającą duże znaczenie w przebiegu różnych chorób na tle neurologicznym, jest fakt, że do zaburzeń odpowiedniego przewodzenia wspomnianych wyżej neuroprzekaźników dochodzi na wskutek wydzielania toksyn przez bakterie, wirusy i pasożyty nas infekujące. Osoby borykające się z dolegliwościami i zaburzeniami neuropsychiatrycznymi, długotrwale przyjmujące leki z grupy SSRI oraz leki przeciwlękowe i uspokajające z grupy m.in. benzodiazepin, barbituranów itp. powinny zastanowić się nad pochodzeniem i patogenezą ich dolegliwości.

Związki naturalne takie jak zioła i grzyby mają nie tylko, wpływ na neuroprzekaźniki, ale również niszczą przyczyny powstawania tych zaburzeń, a więc goszczące w mózgu różne patogeny. Bez pozbywania się czynników sprawczych, leczenie zaburzeń trwa wiele lat lub nawet obiektywnie patrząc nie przynosi pożądanego efektu.

Naturalne nootropy zawierają substancje przeciwzapalne, hamujące wydzielanie cytokin prozapalnych w mózgu, które również stanowią bardzo duże zagrożenie w przebiegu chorób na tle autoimmunizacji lub w przebiegu infekcji jak np. w ostatnim okresie tworzący duże stany zapalne, koronawirus SARS-Cov-2.

31.12.2022 r. Arkadiusz Małek

Bibliografia: